Ngoài kĩ thuật, điều gì cần thiết nhất để làm nên một kỹ sư phần mềm giỏi

Khi còn là sinh viên, tôi là người sống nội tâm, ít giao tiếp với người lạ, một mọt sách chính hiệu. Vì vậy, công nghệ thông tin thu hút tôi bởi vì (tôi nghĩ) đó là ngành mà điều quan trọng là khả năng kỹ thuật của một người đến đâu, chứ không phải là kĩ năng giao tiếp, và hơn hết là tôi có thể tránh tương tác với người khác (vâng, hồi đó rất ngây thơ)

Đến hiện tại, tôi là một developer như bản thân mình mong muốn. Nói thẳng ra, làm kĩ sư phần mềm không dễ và là một kĩ sư phần mềm giỏi là việc rất khó. Để thành công trong ngành này, bạn cần phải rèn luyện, học hỏi liên tục chỉ để không bị mai một với thời đại. Không sai khi nói công nghiệp phần mềm là một ngành công nghiệp thời trang khác, xu hướng thay đổi từng ngày và để trau dồi khả năng kĩ thuật, việc học hỏi cái mới mỗi ngày là điều phải làm. Nhưng kĩ thuật chỉ là tầng nổi của tảng băng chìm. Câu hỏi cần đặt ra ở đây là ngoài kĩ thuật ra, điều gì là cần thiết để trở thành kĩ sư giỏi?

Ngụp lặn hơn 3 năm với ngành này, nếu phải chọn 1, thì để thành công, tôi sẽ chọn đồng cảm – kĩ năng cần thiết nhất để thành công. Đồng cảm cũng là kĩ năng ư? Tất nhiên, và như tất cả các kĩ năng khác, ta có thể học được cách đồng cảm (tôi đã học và thay đổi bản thân hơn đây)

Đồng cảm, khả năng xem xét vấn đề ở vị trí người khác, sẽ làm ta trở thành dev tốt hơn. Lý do như sau:

  • Ta tạo được thói quen tự hỏi người dùng sẽ sử dụng sản phẩm của mình như thế nào để tạo sản phẩm tốt nhất
  • Ta biết được trải nghiệm/lo lắng hằng ngày của đồng nghiệp, khách hàng và những bên liên quan, từ đó biến cảm xúc thành hành động (tạo ra thứ người khác muốn)
  • Ta quan tâm đến người khác, và điều đó là sức mạnh để bản thân tìm được những edge case ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng

Tôi đã gặp nhiều trường hợp mà dev viết ra những phần mềm ‘thoả yêu cầu’ hoặc ‘sếp bảo vậy’. Tất nhiên, những sản phẩm đó dùng được, nhưng ko ai muốn xài. Muốn làm sản phẩm tốt, hãy đặt bản thân vào vị trí khách hàng, chấm hết! Tuy nhiên, tất cả không chỉ dừng lại ở đặt bản thân vào vị trí khách hàng, mở rộng ra, bằng cách quan tâm đến người khác, ta học được cách làm việc có trách nhiệm đồng thời hợp tác tốt hơn với đồng nghiệp.

Empathy is the most important skill you can practice. It will lead to greater success personally and professionally and will allow you to become happier the more you practice.
~Chad Fowler

Vậy thì làm thế nào học được đồng cảm? Như tất cả các kĩ năng khác, học phải đi đôi với hành, làm nhiều quen tay. Dưới đây là một vài ý tưởng để phát triển khả năng đồng cảm

  • Con người thích nói về bản thân. Bạn có thể tận dụng điều này để thực hành đồng cảm. Những câu hỏi đơn giản như “Dạo này sao rồi?” dễ dàng gợi chuyện với người khác. Hãy lắng nghe chăm chú và lâu lâu chêm vào những câu đại loại “Ghê”, “vl” giúp kéo dài cuộc nói chuyện hơn. Bạn đang giả bộ nhưng mấu chốt chính là ở đó. Lắng nghe là bước đầu tiên để hiểu người khác
  • Gặp gỡ khách hàng. Lý do lớn nhất khi startup fail là do tạo ra sản phẩm ko ai cần[1]. Muốn tạo sản phẩm tốt, hãy đi gặp người dùng, Đi sale, email cho khách hàng, quan sát khách hàng sử dụng sản phẩm. Nói chuyện, xem xét và tự hỏi rằng khách hàng đang nghĩ gì
  • Tìm kiếm phản hồi từ đồng nghiệp. Không phải phản hồi nào cũng là chính xác, nhưng bằng cách đào sâu và hỏi tại sao giúp ta hiểu được luồng suy nghĩ của người khác để từ đó đưa ra phương án tối ưu
  • Dạy người khác. Tương tác với học sinh giúp chúng ta hiểu được cách hiểu/truyền tải tốt nhất ( và nhẫn nại) đến người khác. Bên cạnh đó, nói về vấn đề giúp ta hiểu rõ hơn về vấn đề đó

Nói đơn giản, đồng cảm là khả năng cảm nhận được thế giới xung quanh thế nào từ quan điểm của người khác. Nhận ra điều này càng sớm sẽ làm đời bạn càng dễ thở hơn. Đồng cảm là điều kiện tiên quyết để giao tiếp hiệu quả với người khác. Và trong ngành công nghệ thông tin, đồng cảm không chỉ giúp ta dễ dàng thiết kế phần mềm giải quyết vấn đề của khách hàng, mà còn đạt được cân bằng tốt nhất trong giải quyết vấn đề cá nhân cũng như công việc. Đồng cảm cũng giúp ta nhận ra vấn đề tuy ko ảnh hưởng đến bản thân nhưng lại ảnh hưởng đến rất nhiều người mà bản thân muốn giải quyết vấn đề giùm.

[1]http://fortune.com/2014/09/25/why-startups-fail-according-to-their-founders/

Lam Kim

Lam Kim

Hi there,
I am a fast learner and love to explore new things. Sometimes, I write about technology and life as a developer
Lam Kim

Comments

comments