Ngụy Biện Đam Mê (hoặc, Tại sao phải cần hơn cả “Đam Mê” để thành công)

 

theo-duoi-dam-me

 

“Hãy theo đuổi đam mê!”

 

Có những thời điểm nào đó trong cuộc sống, không chút nghi ngờ, bạn nghe ai đó nói rằng tất cả những gì bạn cần phải có để đạt được thành công chính là “theo đuổi đam mê.”

Trong một số trường hợp điều này là đúng, nhưng trong thế giới startup, đam mê luôn (hoặc rất thường) KHÔNG THỂ trở thành thành công. Và trong đa số trường hợp, theo đuổi đam mê lại đưa bạn đi thẳng đến con đường của thất bại.

Vậy, giải pháp là gì?

Đối với những người khởi nghiệp, điều bạn cần là thôi mơ mộng về những gì bạn thích, thay vào đó là hãy nghĩ về điểm mạnh và những cơ hội xung quanh.

Tôi cũng đã từng thề thốt về con đường dẫn đến thành công mang tên đam mê. Tôi nghĩ rằng (như nhiều người vẫn vậy) nếu bạn làm điều gì đó mà bạn thực sự yêu thích, bạn đáng lẽ phải thành công bởi vì bạn sẽ làm việc với cả tình yêu và sự chân thành của mình.

 “Tôi nghĩ rằng (như nhiều người vẫn vậy) nếu bạn làm điều gì đó mà bạn thực sự yêu thích, bạn sẽ thành công bởi vì bạn sẽ làm việc với cả tình yêu và sự chân thành của mình. Tôi đã mơ về một viễn cảnh “làm những gì tôi thích” khi đáng lẽ tôi nên nghĩ về những giá trị mà tôi có thể tạo ra cho người khác.”

 

Tôi đã bị ám ảnh với ý nghĩ đó. Thậm chí tôi còn xăm một chữ “Đam mê” lên người mình (không đùa đâu).

Nhưng, tôi đã sai.

Cho đến lần thất bại thứ 2 của tôi khi khởi nghiệp, tôi đã thấm thía và nhận ra rằng lời khuyên “theo đuổi đam mê” đó thực sự rất tệ. Tôi đã nghĩ “thành công sẽ đến với tôi vì đam mê đã dẫn lối tôi đi!”. Nhưng nó không dẫn tôi đi.

Mà khiến tôi mù quáng.

Nó làm tôi kiêu ngạo và không còn nhìn thấy những gì tôi cần và đâu là cơ hội thực sự ngoài thị trường. Tất cả những gì tôi quan tâm là bản thân mình – và tôi thất bại.

Tôi đã phải bầm dập đến 2 lần mới học được rằng đam mê không nên là vị thuyền trưởng trên con tàu khởi nghiệp, thay vào đó, nó nên là một điều gì đó mà bạn có thể làm đòn bẩy.

Ví dụ, tại Los Angeles xe hơi rất được yêu thích.  Vậy sẽ có rất nhiều người “đam mê” xe hơi. Nhưng điều đó không có nghĩa là mọi người nên chọn khởi nghiệp với ngành xe hơi tại miền Nam California.

Bạn có tưởng tượng được hàng nghìn người “đam mê” xe hơi sẽ bắt đầu khởi nghiệp tại một thành phố là như thế nào không?

Không được thực tế cho lắm.

Hơn nữa, nếu như theo đuổi đam mê có thể dẫn chúng ta đến với thành công (và mọi người đều đam mê với một điều gì đó), khi đó theo lý thuyết, mọi người đều chiến thắng. Nhưng không, mọi người không chiến thắng, và càng không đang đứng trên đỉnh cao vinh quang…

…đó là một người cầm chắc trong tay mình một cơ hội đúng đắn.

timing_startup_success

Bill Gross, Idealab, The single biggest reason why startups succeed

 

Thời điểm đánh bại Đam mê

 

Nếu bạn muốn thành công – bạn cần phải sống như 1% khác biệt.

Bạn cần phải sống một cuộc sống mà chỉ 1% dân số có thể đạt được như vậy. Có nghĩa là bạn phải chăm chỉ và thông minh hơn 99% còn lại – trở thành con người có thể tạo cảm hứng cho người khác làm theo.

Để đưa bạn đến với 1% đó, đam mê thôi chưa đủ (bởi vì ai cũng có thể có đam mê).

Mà phải đúng thời điểm nữa.

Một nghiên cứu với 200 startup, Bill Gross (nhà sáng lập Idealab) đã khám phá ra rằng đúng thời điểm là nhân tố ảnh hưởng nhất tới sự thành công của bạn so với đồng đội, ý tưởng, mô hình kinh doanh,… và thậm chí là kinh phí!

Đây là bài diễn thuyết của ông ấy trên Ted Talk (chỉ 6p40’):

Đúng thời điểm sẽ quyết định sự sống còn.

Đó là lý do tại sao có những những startup lớn ngày nay đang đứng trên đỉnh cao, họ không theo đuổi đam mê – mà họ biết điều phối hành vi của mình đối với những cơ hội trên thị trường:

  • Airbnb & Uber: Khi mọi người đang cần kiếm thật nhiều tiền (thời kỳ mà chúng ta đang bước qua sự eo hẹp của suy thoái kinh tế), Airbnb đã giúp người ta rót thêm tiền vào tài khoản của mình bằng cách cho thuê tài sản thứ hai hoặc duy nhất của họ. Tương tự như việc Uber giúp chúng ta kiếm thêm thu nhập bằng việc đơn giản là lái xe.
  • Youtube – Có những Startup đã khởi nghiệp với nền tảng video trước đây, nhưng họ thất bại. Youtube đã giáng một cú vào thị trường khi kết nối internet băng thông rộng đã thâm nhập được 50% và vấn đề mã hóa được giải quyết bằng flash, giúp cho việc truy cập video được khả thi hơn. Youtube thậm chí còn không có một mô hình kinh doanh lúc bấy giờ.
  • Instagram – Đơn giản như việc facebook vừa nhận thêm con nuôi với phân khúc người dùng lớn tuổi hơn, Instagram tấn công vào thị trường với giải pháp giao diện di động đơn giản.

Bằng cách nghiên cứu những doanh nghiệp trên đã đi vào thị trường như thế nào, bạn sẽ nhanh chóng nhận ra rằng tìm kiếm một cơ hội đúng lúc là một lựa chọn đúng đắn, thực tế cho thành công của mình.

Đam mê “có thì tốt”, nhưng hãy nghĩ về nó ở tầm chiến lược:

  • Làm cách nào để phá vỡ những gì đã xảy ra?
  • Làm cách nào để thay đổi một khuôn khổ và mang đến giá trị?

Nó sẽ giúp chúng ta thấy được những cơ hội trong lĩnh vực mà chúng ta đam mê. Điều đó không có nghĩa là bạn không thành công trong lĩnh vực bạn không thích, nó chỉ làm bạn cảm thấy khó khăn hơn khi thức dậy vào mỗi sáng.

Thay đổi góc nhìn

 

Để thành công, bạn nên định hướng lại phương pháp để bắt đầu một doanh nghiệp.

Bước thứ 2 là hãy ngưng đuổi theo tiền bạc. Hãy thôi ý nghĩ “Làm cách nào để kiếm được triệu đô?” mà hãy nghĩ rằng “Làm sao tạo ra giá trị cho hàng triệu khách hàng?”

Hãy thôi ý nghĩ “Làm cách nào để kiếm được triệu đô?” mà hãy nghĩ rằng “Làm sao tạo ra giá trị cho hàng triệu khách hàng?”

 

Điều này sẽ giúp bạn lập kế hoạch tốt hơn bởi vì bạn có thể tạo nên giá trị một cách đúng đắn hơn cho người khác, và từ đó tiền sẽ đến với bạn một cách tự nhiên (và bạn cũng có thể đặt những bước chân to lớn của mình vào thế giới thành công).

Nó đòi hỏi một sự thay đổi trong lối nghĩ của bạn:

  • Tôi muốn bắt đầu một doanh nghiệp.
  • Tôi muốn tạo ra giá trị có tiềm năng và bền vững.

Một câu nói nổi tiếng của Steve Jobs:

Yeah, chúng ta luôn nói về việc hãy theo đuổi đam mê, nhưng chúng ta cũng chỉ là một phần của dòng chảy lịch sử. Chúng ta phải đặt một điều gì đó vào dòng chảy này nhưng mang lại lợi ích cho cộng đồng, giúp đỡ cho người khác… để 20, 30 hay 40 năm sau, người ta sẽ nói rằng, con người này không chỉ có đam mê, mà còn có thể tạo được những thứ mà người khác có thể tìm thấy lợi ích.”

~ Steve Jobs

Bạn cần phải nhìn nhận việc khởi nghiệp như một trò chơi.

Và nếu bạn muốn “chơi” tốt, đó là một trò chơi mà bạn cần phải chiến thắng, ít đam mê (ngược lại với rất nhiều lời khuyên ngày nay) và nhiều hơn nữa sự nỗ lực (thực thi) và cơ hội (đúng thời điểm).

Đam mê là Đòn bẩy

 

Bây giờ, trước khi tôi bị tố cáo là kẻ “chống đối đam mê”, tôi muốn làm rõ như pha lê rằng đam mê cũng có thể là một đòn bẩy trong thị trường.

Tuy nhiên, bạn cần phải hiểu rằng người chơi đầu tiên trong một lĩnh vực nào đó luôn là người đứng đầu. Điều này đúng trong đa số trường hợp – như Coca-Cola và Microsoft.

Vậy, khi một nhà dẫn đầu vốn dĩ đã tồn tại, phương pháp tốt nhất đó là thay đổi quy luật trò chơi:

  • Sử dụng một mô hình kinh doanh khác (ví dụ như mô hình miễn phí, freemium)
  • Là người đầu tiên tung ra một công nghệ hoặc nền tảng mới (ví dụ như di động)
  • Kết nối với con người và cộng đồng (ví dụ như mô hình thị trường 2 chiều)

Quan trọng hơn, hãy thay đổi quy luật mà phần lớn mọi người quan tâm. Thật vô nghĩa nếu như bạn làm một điều gì đó miễn phí (fremium) trong một nền công nghiệp mà mọi người đều muốn trả tiền (premium).

Nhưng cũng có nhiều cách để trở thành người dẫn đầu nếu như bạn không phải là người đầu tiên. Bạn có thể tạo ra một lĩnh vực mới, một lĩnh vực phụ hoặc kết hợp với nhau cho ra một phương pháp “tất cả trong một”.

Nếu bạn đam mê một thứ mà thị trường đang bão hòa, những phương pháp này có thể giúp bạn đẩy đam mê của mình dễ dàng hơn để tạo ra một  lĩnh vực mới.

Ben Horowitz đã đưa ra lời khuyên đó cho khóa tốt nghiệp 2015 ngành Khoa học và kỹ thuật ứng dụng của trường đại học Columbia:

Theo đuổi đam mê là một quan điểm rất “tôi”. Khi bạn đi qua cuộc sống, những gì bạn tìm kiếm là thứ bạn muốn lấy đi từ thế giới này – đó là tiền, xe hơi, đồ đạc, giải thưởng – tuyệt nhiên không quan trọng như những gì chúng ta sẽ cho đi. Vì vậy lời khuyên của tôi là hãy theo đuổi sự cống hiến của bạn. Hãy xem liệu bạn giỏi cái gì, mang nó đến cho thế giới, đóng góp cho người khác, giúp thế giới tốt hơn và đó là điều mà chúng ta nên làm.”

~Ben Horowitz

Ví dụ, hãy tưởng tượng một người luôn thích những giải đấu bóng chày nhỏ của Mỹ. Anh ta xem hơn 60 giải đấu một năm và quen biết một số người chơi bóng chày, thậm chí còn ăn trưa với một huấn luyện viên khi có dịp.

Nhưng anh ta cũng là một người làm markting online và nhận thấy rằng không ai sở hữu một cổng bán vé xem các giải đấu bóng chày hạng vừa. Bạn bè của anh ấy luôn phàn nàn rằng đa số các trang web bán vé đều rất chung chung và không có đủ vé cho các sự kiện.

Bây giờ, điều khó khăn cho anh ấy là bắt đầu một đại lý marketing về thể thao thật nổi trội.

Nhưng, nếu không ai sở hữu một kênh bán vé cho giải đấu hạng vừa, anh ấy có thể nhảy vào đầu tư cho đam mê của mình, và phát triển nó. Vậy trong trường hợp này, đam mê là một điều tốt. Và trở thành điều tuyệt vời khi đam mê của bạn trở thành người đầu tiên trong thị trường.

Bước tiếp theo là tìm kiếm những điều có thể tách bạn ra khỏi những đối thủ (nếu bạn có). Đó gọi là lợi thế độc nhất.

Lợi thế độc nhất của bạn

 

Nếu bạn muốn làm điều này, bạn cần phải tạo ra một loại “độc nhất” cho mình.

Đúng thời điểm có thể là lợi thế của bạn, nhưng cũng có thể trở nên rất cạnh tranh, vì vậy mà nó mãi mãi không thể nào đủ được. Đó là lý do tại sao chúng ta luôn được dạy bảo phải học hỏi (như là đọc sách, mạng lưới quan hệ, và làm việc với (hoặc làm việc cho) những người thông minh hơn bạn).

Đây là một số lợi thế độc nhất trong bối cảnh sáng lập ra Hotjar:

  • Tôi đang ở trong thời kỳ thế giới đang tối ưu hóa tỷ lệ chuyển đổi (CRO) được gần 15 năm.
  • Tôi có một nền tảng về trải nghiệm người dùng/phần mềm/sản phẩm.
  • Tôi đã từng phát triển một công ty phần mềm rất thành công và đã từng phạm nhiều lỗi.
  • Tôi đã làm việc với nhiều công ty hàng đầu trong lĩnh vực CRO/ Phát triển trên thế giới.
  • Tôi chú ý nhiều đến các sự kiện và kết nối với những nhà lãnh đạo có tư duy lớn.

Tôi cũng có những khách hàng lý tưởng cho mình, và vì lý do đó (cùng với những kinh nghiệm rộng rãi về digital marketing), tôi biết cách để đạt được nhiều triển vọng.

Cuối cùng, đam mê của tôi (hãy xem tôi đã dùng nó làm đòn bẩy để bật ra lợi thế độc nhất của mình như thế nào) là trải nghiệm người dùng và xây dựng sản phẩm. Tôi là một người thiết kế sản phẩm bằng trái tim.

Tất cả những nhân tố đó kết hợp thành lợi thế độc nhất hoàn toàn thuyết phục.

Hãy chú ý rằng đam mê của tôi đã khiến nó có khả năng trở thành một lợi thế. Bằng cách chuyên môn hóa và đầu tư cho đam mê, tôi đã tạo ra lợi thế độc nhất. Nó cho phép tôi có được một phương pháp và tiếng nói trên cơ hơn so với những người không có.

Vậy, lợi thế độc nhất của bạn là gì?

Có lẽ là nấu ăn…

  • Bạn đọc hết tất cả những quyển sách về một loại ẩm thực đặc biệt nào đó (ví dụ như đồ ăn chay)
  • Bạn tham gia vào mọi sự kiện về ẩm thực chay
  • Bạn là một thành viên của cộng đồng nấu đồ chay và một mạng lưới rộng rãi các mối quan hệ với các thành viên khác.
  • Có lẽ là bạn còn kết nối được với các đầu bếp nấu chay
  • Hoặc, có thể là tất cả những điều trên

Đó có thể là một lợi thế độc nhất của bạn so với những người chỉ biết trông đợi khởi nghiệp với ẩm thực chay và ngồi xem hàng tá chuỗi chương trình “Căn bếp Địa ngục” trên TV.

Hy vọng rằng bạn đang tìm cách chuyển đam mê của mình thành một lợi thế độc nhất – nhưng hãy nhớ rằng – đó chỉ là một đòn bẩy nếu như bạn có một cơ hội trên thị trường.

Như chúng ta đã nói trước đó, đúng thời điểm là điều thực sự ảnh hưởng nhất. Đây là một vài ví dụ về những cơ hội/ đúng thời điểm có khả năng:

  • Các đối thủ thì rất đắt đỏ mà giải pháp giá hợp lý hơn lại đang là cơ hội.
  • Không có giải pháp tốt trên mobile.
  • Chỉ còn tồn tại những mô hình kinh doanh cũ và những mô hình thay thế thì lại quá phức tạp
  • Có quá nhiều phân khúc (tạo ra một giải pháp tất cả trong một)
  • Nếu chưa có gì được chuyên môn hóa – tới đi!

Đam mê là một nhân tử trong bài toán thành công – không phải là lý do để thành công:

success_in_startups

Vì vậy, hãy cứ điên cuồng theo đuổi đam mê của mình.

Nhưng, chỉ khi nó được dẫn đến một cơ hội rộng mở trên thị trường và sánh đôi với hàng tá lợi thế độc nhất. Và nếu bạn nỗ lực hết mình để theo đuổi công thức thành công, giải đúng bài toán và ai biết được….

…bạn có thể là sẽ là một Airbnb kế tiếp.

 

Dịch từ hotjar.com

Lac
Follow me

Lac

Hello world!
I am a skinny lady from the South West of Vietnam. I love writing, painting and capturing the beauty of nature. I always try to discover the world as possible as I can. My favorite saying is "Never stop dreaming"
If you are interested in my jobs, just say hello, have a coffee and start to talk about that. :") Let's bring dreams into life.
~ LAC
Lac
Follow me

Comments

comments